Home » Veranderen van stemmingstijlen
stemmingstijlen

Veranderen van stemmingstijlen

Stemmingstijlen en stemming

Anthony Robbins beschrijft in zijn boek “Je Ongekende Vermogens” (Robbins, 2014) dat een situatie wordt waargenomen via de zintuigelijke kanalen en leidt tot een bepaalde stemming. Deze stemming leidt vervolgens weer tot gedrag. Dit gedrag kan zowel bewust of onbewust zijn. Tevens brengt dit gedrag je dichter bij je doel of juist verder bij je doel vandaag (vermogend of belemmerende stemming). Als je dit combineert ontstaat een kwadrant met vier stemmingstijlen.

Zo zal iemand die hoogtevrees heeft en een achtbaan ziet in een angststemming komen. Deze angststemming zorgt waarschijnlijk voor vermijdingsgedrag. Een stemming wordt volgens Robbins (2014) gecreëerd door de Focus, Taal en Fysiologie. Zo zal iemand met angst voor hoogtes of achtbanen zich waarschijnlijk focussen op wat er mis kan gaan of dat men er niet uit kan. Tevens zal er taal gebruikt worden die helpt in deze belemmerende stemming te komen: “ik vind dit eng, ik durf dit niet” alsmede de fysiologie (o.a.) houding en ademhaling (zuchten, naar de grond kijken).

Bewust v.s. onbewust gedrag

Een emotie is meestal van korte duur. Mensen blijven vaak echter in een onvermogende stemming omdat ze in gedachten de situatie blijven herbeleven. Zo kom je in een cirkel waarin stemming langer aanhoudt.

Aangezien het brein geen verschil kent tussen echt en ingebeeld (het is altijd jouw beeld van de wereld en jouw realiteit) vindt er als het ware continue een herbeleving plaats en blijf je in deze stemming zitten. Daarnaast zorgt voor herhaaldelijk gedrag voor automatisering in het brein. Als je maar vaak genoeg een achtbaan associeert met een angststemming (en daarbij een bepaalde focus, fysiologie en taal hanteert) zal deze verbinding in het brein steeds sterker en zelfs automatisch worden. M.a.w. zonder dat je nog bewust ben van wat je doet zal een achtbaan tot vermijding leiden. Mensen met een depressie blijven vaak weken in een bepaalde belemmerende stemming.

De kunst is dus om bewust te worden van een stemming en indien deze je niet richting je doel helpt in een oogwenk te veranderen in een meer vermogende en helpende stemming 🙂

Als je gedrag onderverdeelt in bewust- (5%) en onbewust (95%) gedrag en stemmingen onderverdeelt in belemmerend en helpend onstaat het volgende kwadrant.

© Copyright Boumans Coaching en Advies

Stemmingstijlen kwadrant

Dit kwadrant laat zien dat bij deze indeling er twee soorten bewust gedrag en twee soorten routines (automatisch gedrag) ontstaan. Door de focus, taal en fysiologie aan te passen kun je dus in een van de volgende vier stemmingstypen terecht komen.

  1. Bewust – Helpend: Constructieve denkstijl. Deze denkstijl lijkt heel erg op aspecten die voorkomen in een groei mindset. Bij dit type stemming kun je weloverwogen denken en problemen oplossen. Collega’s hoor je wellicht zeggen “je zit er goed in”. Wellicht zou je deze stemmingen een label geven als: vertrouwen, kracht. Je bent namelijk niet vijandig, denk in win-win en probeert verder te komen richting doelen en bent hier optimaal bereid voor. Op korte termijn zorgt dit soms voor “pijn”. Dit houdt in dat je extra moeite moet doen. Evalueren kost tijd en moeite en bij tegenslag zelf zoeken naar oplossingen (eigenaarschap nemen) kost meer energie dan iemand anders de schuld geven. Op lange termijn zul je hier echter profijt van kunnen hebben (zie ook 2: lange termijn plezier).
  2. Onbewust – Helpend: Wenselijke routines. Als je de eerste stijl vaak herhaalt kan dit je voorkeursstijl worden en kan dit zelfs automatisch worden. De focus, fysiologie en taal die hierbij hoort vinden ook automatisch plaats. Iemand die bijv. automatisch zoekt naar win-win, zich richt op het positieve en altijd zoekende is naar een oplossing komt in deze stijl. Het wordt ook wel gezien als de wenselijke routines. Ze helpen je verder. Daarnaast is tandenpoetsen, en naar je werkrijden ook een wenselijke routine met een doel waarbij je niet hoeft na te denken.
  3. Bewust – Destructief: Destructieve denkstijl. De lijkt op een vaste mindset (fixed mindset). Dit gaat echter verder omdat hierbij ook vaak slachtofferschap komt kijken. Stemmingen als angst en wantrouwen passen bij deze stijl. Bij deze stijl heb je een focus, fysiologie en taalgebruik die je op korte termijn wellicht iets opleveren maar op lange termijn voor slechte gewoontes zorgen. Een keertje in deze stemmingsstijl hoeft niet desastreus te zijn. Let er wel op dat herhaling tot onbewust gedrag kan leiden dat moelijk weer om te buigen is. Een keer snacken op korte termijn is handig want dan hoef je niet te koken maar als je het keer op keer doet wordt het een slechte gewoonte. Focus daarom niet op snel voedsel maar voedzaam voedsel (goede brandstof). Ook hier zie je weer dat een bepaalde focus (en of fysiologie / taal) leidt tot de stemming en daarmee gedrag.
  4. Onbewust – Belemmerden: Onwenselijke gewoontes. Door een destructieve stijl (3) te oefenen en herhalen wordt je er steeds beter in slechte resultaten boeken. Je leert je brein automatisch in deze stemmingsstijl te komen. Denk niet alleen aan roken of drugs bij deze stijl maar ook bijv. onvoldoende ontspannen, voor jezelf opkomen. Als je dit vaak genoeg doet kom je vanzelf in automatisch gedrag. Als je voldoende van dit soort onwenselijke gewoontes creeert kan dit zelfs leiden depressie, burn-out of persoonlijkheidsstoornissen. Op het moment dat jij bij 3 lang genoeg oefent om signalen van je lichaam te negeren wordt je hier onbewust bekwaam is.

Opmerking: er zijn stemmingen die in verschillende stijlen kunnen voortkomen. Een angststemming is niet altijd destructief. Angst voor achtbanen is over het algemeen wel een destructieve stemmingsstijl aangezien er geen reeel levensgevaar dreigt. Angst die ontstaat als je bijna van een zebrapad wordt afgereden is uiteraard wel functioneel. Als je dieper kijkt naar deze stemming zul je ook zien dat het feitelijk twee verschillende stemmingen zijn: de irrationele angststemming en de levensbedreigende angststemming.

Wisselen van stemmingstijl

Van destructieve (3) naar constructieve denkstijl (1)

Het is wenselijk zo veel mogelijk in stemmingsstijl 1 en 2 te zitten. Deze stijlen helpen je richting je doel. Hoe kom je nu in een andere stemmingsstijl? Liefst op het moment dat gedrag nog bewust is door te wisselen in Focus, Fysiologie en Taal. Stel je bent bewust van angst (3) verander dan je focus, fysiologie en/of taal. Kijk hierbij naar aspecten die je zou gebruiken bij (1). Kijk af wat je in een andere situatie bij een constructieve denkstijl zou doen. Hoe is dan je taal, ademhaling, houding en focus?

Van constructieve denkstijl (1) naar wenselijke routine (2)

Eenmaal een constructieve denkstijl te pakken (1)? Vasthouden en herhalen zodat deze geautomatiseerd wordt en het je geen moeite meer kost. Oefen je gedrag!

Hoe kom je uit 4 (een onwenselijke routine)?

Het is niet mogelijk om vanuit 4 direct naar 2 te komen! Je kunt niet direct van onwenselijk onbewust gedrag ander (wenselijk) onbewust gedrag maken. Het menselijk brein is plastisch (kneedbaar als klei) wat inhoud dat je bestaande verbindingen zal moeten laten uitdoven en nieuwe verbindingen zult moeten creeeren. Je zult je bewust moeten worden dat jij iets anders moet en kunt doen. Je zult dus eigenaarschap moeten pakken om je bewust te worden van de onwenselijke routine om vervolgens via (1) naar (2) te komen. De meest effectieve manier om dit te doen is jezelf andere vragen te stellen (taal en focus). Vragen die antwoorden opleveren die je naar een wenselijke denkstijl trekken (1).

Hopelijk helpen deze inzichten je om meer bewust te worden van stemmingen en hoe deze leiden tot gedrag. Wil je meer weten neem dan gerust contact op.

Open chat