Home » De kracht van eigenaarschap

De kracht van eigenaarschap

Zou jij je huurauto wassen?

Het bezitseffect (Eng. Endowment Effect), dat het eerst beschreven werd door Kahneman, stelt dat mensen een hogere waarde toekennen als ze iets in het bezit hebben. Op het moment dat je een auto bezit ga je daar anders mee om dan met een huurauto, nietwaar? Of heb jij weleens je huurauto gewassen?

Eigenaarschap is een krachtig fenomeen. Op het moment dat je eigenaar bent van iets voel je je er verantwoordelijk voor en wil je voorkomen dat je het verliest: je zorgt ervoor. Als eigenaar van een fiets doe je deze op slot in de stad, toch? Ik zie in de praktijk dat eigenaarschap te pas en onpas als containerbegrip wordt gebruikt zonder dat helder is welk gedrag hierbij hoort. Daarnaast gebruiken mensen het woord pro-activiteit en/of ondernemerschap vaak om hetzelfde te duiden: eigenaarschap. Hoe zien mensen aan jou dat je eigenaarschap toont?

Zonder eigenaarschap over een coachvraag kun je niet coachen, een team zonder eigenaarschap boekt geen of inefficiënt resultaat en een vergadering zonder eigenaarschap zal nooit meer worden dan een gezellig theekransje dat uitblinkt in het afwezig zijn van initiatief. Eigenaarschap nemen leidt tot betere resultaten. Mensen die eigenaarschap tonen voelen zich (mede)eigenaar van het resultaat, komen afspraken na en willen echt een bijdrage leveren aan het resultaat. Hierbij hoort ook duidelijkheid van rollen. Zodra de rol onduidelijk is wordt het gissen welke verantwoordelijkheid hierbij hoort.

Op het moment dat er geen eigenaarschap getoont wordt en je dit wilt veranderen heb je te maken met een gedragsverandering. Veelal is het niet nemen van eigenaarschap een gewoonte geworden waarbij iemand in het slechtste geval zelfs de slachtofferrol inneemt. Om dit te doorbreken gebruik ik technieken als de Dramadriehoek (ook wel Karpman driehoek genoemd, een model afkomstig uit de Transactionele Analyse). De sleutelvraag die ik hierbij stel is: “wat wil je (echt bereiken)?”

Hoe kun je anderen beinvloeden / helpen om meer eigenaarschap te nemen?

  1. Veiligheid en vertrouwen zijn een voorwaarde om een context te creeeren waar eigenaarschap ontstaat. Bij het ontbreken van veiligheid zal iemand niet snel eigenaarschap nemen.
  2. Heldere doelen en communicatie is nodig om te weten wel resultaat er bereikt moet worden. Als het resultaat onduidelijk is, wordt eigenaarschap daarover nemen een uitdaging.
  3. Voorbeeldrol: toon zelf eigenaarschap, neem verantwoordelijkheid, initieer acties en kom afspraken na. Door een voorbeeldrol te vervullen kunnen anderen dit onbewust gaan imiteren (spiegelneuronen in de hersenen helpen hierbij). Stel jezelf vragen als: hoe laat ik zien dat ik pro-actief ben of hoe geef ik het goede voorbeeld op het gebied van verantwoordelijkheid?
  4. Betrek anderen bij processen en communiceer over de stappen die je neemt. Als je niks gevraagd wordt kun je je geen eigenaar voelen, toch?
  5. Stel de vraag bij o.a. actiepunten, processen in een vergadering: “van wie is het?”. Als het antwoord “ons” of meerdere personen is, wees dan alert.
  6. Een gebrek aan initatief betekent meestal gebrek aan eigenaarschap en een gebrek aan aanspreekbaarheid!
Open chat